أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
243
قانون ( فارسى )
بهتر از ترياق فاروق است و فايدهاش بيشتر است . ما سخن را دربارهء تعريف مثروديطوس دراز نمىكنيم ؛ فايدههايش همان است كه در معرفى ترياق فاروق شرح داديم و تنها نكته اين است كه اندازهء تناولى اين دارو كمى بيشتر است . 10 - نسخهء مثروديطوس بهطور عام زعفران ، مرّ ، قارچ چمنى ، زنجبيل ، دارچين و كتيرا از هريك ده درهم ، سنبل ، كندر ، ترتيزك بابلى ، گورگياه ، چوب بلسان ، اسطوقدوس ، كاشم رومى ، كوشنه ، ماشدارو ، بارزد ، سقز درخت بنه ، فلفل دراز . افشرهء گياه شنگ ، گند بيدستر ، ساذج هندى ، اصطرك و گاو شير از هريك هشت درهم ، دارچين ختايى ، فلفل سفيد ، فلفل سياه ، سورنجان ، اربه ( مريم نخودى كوهى ) ، سير صحرايى ، تخم زردك بيابانى ، شاه افسر ، كوشاد ، روغن بلسان ، دانههاى ثمر بلسان ، قرصهاى قوفيون و مقل از هريك هفت درهم ، سداب ( فيجن ) دو درهم ، اندران ، سنبل رومى ، مصطكى ، صمغ عربى ، كرفس كوهى ، شاهزيره ( كراويا ) و بزر رازيانه از هريك پنج درهم ، رازيانهء شامى ، سوسن زرد ، مو ، سكبينه و برباله از هريك سه درهم ، افيون ، گل سرخ و پونهء كوهى از هريك پنج درهم ، بلسكى ، اقاقيا ، ناف ريگماهى و بزر گياه هزارچشم از هريك چهار درهم و نيم ، شراب ريحانى كهنه شده و عسل كف گرفته به اندازهء كافى . داروهايى را كه بايد در شراب خيس شوند ، در شراب ريزند تا مىخيسند و سپس همه را در عسل بسرشند و نگهدارند . بعد از شش ماه از اين دارو مصرف كنند . مقدار تناولى هربار به اندازهء يك عدد فندق باشد كه با مشروب مناسب حال تناول گردد . در اين نسخه كه ذكر شد داروهايى وارد است كه در نسخهء جالينوس نيستند . اين داروها عبارتند از : قارچ چمنى ، سورنجان ، سداب خشك ، اندران ، پونهء كوهى ، برباله ، كتيرا ، اسطوقدوس ، ماشدارو ، شاه افسر ، چوبهاى بلسان ، فلفل سياه و مقل . در نسخهء جالينوس نيز دو دارو ذكر شدهاند كه در اين نسخه نيستند و آنها عبارتند از : ريشهء شيرينبيان و نمك . در نسخهء ديگرى بزر سداب هست كه در اين نسخه نيست . ما در تعريف نسخهء مثروديطوس قرص قوفيون را ذكر كرديم كه بايد در داروى تركيبى مثروديطوس وارد باشد ، اينك تركيب اين قرص : 11 - قرص قوفيون مويز تهى شده از هسته به وزن چهار درهم ، سقز درخت بنه بيست و چهار درهم ، گورگياه و مرّ از هريك دوازده درهم ، دارچين ، مقل كبود ، ناخن پريان ، سنبل رومى ، دارچين ختايى ، شاه افسر ، مشك زمين و دانههاى ثمر غار از هريك سه درهم ، نى نهاوندى به وزن سه درهم ، زعفران يك درهم ، قير يهود دو درهم و نيم .